مهمترین و کاربردی ترین راه برای جلوگیری از سرمازدگی

ارسال شده توسط

سرما زدگی چیست ؟

سرما زدگی پدیده ای است که در درجه حرارت های پایین سبب ایجاد خسارت و یا از بین رفتن اندام های گیاه می شود. این عارضه در درختان میوه در فصل زمستان و یا اوایل بهار به وجود می آید. هر ساله خسارت های زیادی بر جای می گذارد. بر اساس آمارهای ارائه شده حدودا 10 درصد از کل زمین های قابل کشت دنیا ممکن است بدون تنش سرمازدگی باشد. زمانی که دما هوا به زیر آستانه تحمل گیاه می رسد(سرمازدگی یا یخ زدگی) یک سری تغییرات بیوشیمیایی و فیزولوژیکی اتفاق می افتد.که نتیجه آن عملکرد سلول های گیاهی مختل می شود.

در واقع این خسارت منجر به خروج آب درون سلولی آسیب می بیند بخصوص اگر تنش سرمازدگی یا یخ زدگی ناگهانی رخ دهد. اما در صورتیکه برخی پدیده های طبیعی مانند خود سرمایی در گیاهانی که در منطقه با دما پایین پاییز و زمستان رشد می کنند،اتفاق بیفتد قطعا خسارات کم تر خواهد بود.

علائم ظاهری سرمازدگی گیاهان

برگ های خسارت دیده رنگ سبز تیره و ظاهری خیس خورده دارند.اگر سرمازدگی شدید نبود و تمام سطح برگ را نگرفته باشد برگ بر روی درخت مانده و خسارت جبران می شوند. خسارت در مناطق سردسیری محدود به شکوفه درختان می شود.
شکوفه های آسیب دیده به رنگ قهوه ای در می آیند و بعد از چند روز ریخته و درخت فاقد میوه می شود.
هنگام سرمازدگی برگ ها چروکیده می شوند.
یکی دیگر از اثرات سرمازدگی روی گیاهان در ابتدا نوک برگ ها و حاشیه آن ها قهوه ای رنگ می شود. سپس کل برگ را فرا می گیرد.
سرمازدگی باعث آبدار شدن سطح برگ می شود.
ساقه گیاهان دچار خمیدگی و افتادگی می شود.
جوانه ها از بین می رود.
بعضی اوقات سرمازدگی گیاهان باعث افتادن غنچه ها می شود.

ارقام مختلف گیاهان نسبت به سرما یخبندان مقاومت متفاوتی دارند. اندام های مختلف گیاه نسبت به سرمازدگی حساسیت های مختلفی دارند. برگ ها و شاخه های جوان نسبت به بقیه اندام های گیاه حساسیت بیشتر دارند. به طور کلی دمای منفی یک و منفی دو درجه سانتی گراد در فصل رشد صدمه زیادی به گیاه می زند و در دمای کمتر از منفی هفت درجه سانتی گراد، تولید محصول و اندام های هوایی صدمه میخورد.

انواع سرمازدگی :

سرمازدگی به دو دسته تقسیم می شود:

بهاره و زمستانه

سرمازدگی بهاره خیلی خطرناک تر از سرمازدگی زمستانه است که در اوایل بهار اتفاق می افتد. در صورتی که زمان آن کم است ولی خسارات جدی به شکوفه ها، جوانه ها و میوه های تازه رشد کرده، از مهمترین عواقب آن است.یکی از دلایل مهم بالا بودن خسارات ناشی از سرمازدگی در ابتدای بهار در باغات ضعف کودی در اکثر باغات و مزارع است. هر چه درختان تغذیه مناسب تری داشته باشند. جوانه ها و گل های تازه تشکیل شده قوی بوده و مقاومت بالاتری در مقابله با استرس های محیطی خواهد داشت.

سرمازدگی زمستانه

این نوع سرمازدگی در زمستان رخ می دهد.در دماهای پایین تر از 10- در جه سانتی گرد و پایین تر اتفاق می افتد. درختان و گیاهان دچار یخ زدگی می شوند. این نوع سرمازدگی در میوه های همیشه سبز نظیر مرکبات و زیتون می تواند خسارت زا باشد.

به طور مثال انار در سرمای زودرس پاییزه مخصوص اگر همراه با ریزش باران باشد باعث ترکیدگی انار می شود.

چگونه از سرمازدگی جلوگیری کنیم؟

استفاده از یک لایه مالچ
تامین سیستم گرمایشی
ساخت گلخانه
برنامه غذایی اصولی و درست
انتخاب مکان مناسب
انتخاب ارقام و زمان کاشت مناسب
عملیات خاکی
بادشکن
مه سازی
انتخاب خاک مناسب
پوشاندن خاک
آبیاری صحیح

تاثیر روغن ولک بر سرمازدگی

استفاده از روغن ولک در زمستان با دزهای بالا (3%-2%) می تواند جوانه زنی درختان را چند روز به تاخیر انداخته و احتمال سرما زدگی را کاهش می دهد.البته باید دقت داشته باشید ای در صورتی است که روغن را به موقع مصرف کنید زمان تورم جوانه و سرمای شدید دقیقا در همین چند روزی که باز شدن جوانه ها به تاخیر می افتد باشد.

روغن ولک مرغوب (ترکیبی از 80 درد پارافین و 18درصد و 2 درصد امولسینایر که به عنوان کنه کش و حشره کش مورد استفاده قرار می گیرد.

نکته

مصرف هر ساله و پی در پی روغن ولک ممکن است در بلند مدت باعث برهم خوردن تعادل برخی هورمون ها و یا از بین رفتن بسیاری از حشرات مفید شود. مصرف روغن ولک بیکیفیت هم می تواند یکی از مهم ترین عوامل بروز سر خوشکیدگی درختان باشد. پس تصمیم در مورد مصرف کردن یا نکردن روغن ولک با بررسی توسط کارشناس شما خواهد بود.

نکات ضروری هنگام استفاده از روغن ولک

1)دمای هوا در زمان مصرف سم بسیاری مهم بوده و اگر بیشتر از 30 درجه سانتی گراد باشد نباید سمپاشی انجام شود. دمای مناسب محلول پاشی باید بین 5 تا 25 درجه سانتی گراد باشد.

2)بکار بردن روغن ولک در زمان یخبندان توصیه نمی شود.

3)زمان محلول پاشی روغن ولک شاخه و برگ های درختان خیس نباشد و آبیاری درست انجام شده باشد.

4)از اختلاط این محصول با ترکیبات گوگرد خودداری کنید باید حدودا 30 روز از مصرف گوگرد گذشته باشد.

کود برای جلوگیری از سرما زدگی

استفاده از کودهای دارای اسیدآمینه

قبل از سرمازدگی ، همانطور که در افزایش مقاومت گیاهان به استرس موثر است. در مقاومت گیاه در برابر سرمازدگی نیز مؤثر است. استفاده از کودهای دارای ازت و فسفر در اواخر دوره رشد باعث کاهش مقاومت گیاه به سرما می شود. کود فسفر بعد از سرمازدگی برای ترمیم بافت های گیاهی ضروری و مناسب است. استفاده از کودهای ریزمغذی مانند منگنز، آلمینیوم، روی، منیزیم، بر، مس و مولیبدن به بذر ذرت، خیار، پنبه و گوجه و گیاهان دیگر سبب افزایش مقاومت آن ها به سرمازدگی می گردد.

استفاده از کود های پتاس بالا به گیاهان پیش از موقع سرمازدگی اثر زیادی در کاهش خسارت و افزایش مقاومت گیاه در برابر سرمازدگی دارد.استثاده از کودهای ارگانیک که شامل میکرو ارگانیسم ها مفید هستند. بهترین را کار برای جلوگیری از خسارات سرمازدگی به درختان خصوصا باغات مرکبات استفاده از کودهای سولوپتاس است.کودهای سولوپتاس از جمله کودهای مفید برای کاهش خسارت سرمازدگی است.

سه اقدام مهم بعد از سرمازدگی گیاهان و درختان

مدیریت آبیاری
مدیریت آفات و بیماری ها
تغذیه
مصرف اسیدآمینه ها
مصرف سیلیکات پتاسیم

مدیریت آبیاری

در بسیاری از موارد سرمازدگی ریشه گیاهان آسیب نمیبیند و نباید از آبیاری و رطوبت خاک غافل شد.زیرا گیاه دچار تنش سرما است و نباید دچار تنش خشکی خاک نیز شود.

مدیریت آفت

گیاه زمانیکه دچار تنش سرما زدگی می شود به دلیل آسیب هایی که وارد بافت گیاه شده است حساسیت گیاه نسبت به آفات بیشتر شده و اگر مدیریت نشود خسارات جبران ناپذیری را وارد می کند.

تغذیه

کود اسیدآمینه پس از سرمازدگی گیاهان می توانند به بهتر شدن شرایط باز بافت کمک کنند زیرا برای تولید اسیدآمینه باید انرژی زیادی مصرف کنند. و کودهای سیلیکات پتاسیم به دلیل دارا بودن عنصر سیلیسیم نقش مهمی در بهبود مقاومت گیاه در برابر تنش سرمازدگی دارد.

برای مبارزه با سرمازدگی گیاهان، این روش‌ها می‌توانند مفید باشند:

1. پوشش دادن گیاهان: از پوشش گیاهان با پارچه یا پلاستیک در شب های سرد استفاده کنید تا از سرما محافظت شود.

2. استفاده از آبیاری درست: از آبیاری در ساعات صبح استفاده کنید تا گیاهان به خوبی خشک شوند و از آسیب سرمازدگی جلوگیری شود.

3. استفاده از پوشش های گرمتر: استفاده از پوشش های گرمتر مانند خاک رطوبتی، پوشش خرمایی یا کاشی برای حفاظت در مقابل سرما می‌تواند مفید باشد.

4. استفاده از برگ های برف: برگ های برف بر روی گیاهان پوشش داده شده می‌تواند به عنوان یک عایق طبیعی عمل کند و از سرمازدگی جلوگیری کند.

5. انتخاب گیاهان مناسب: انتخاب گونه‌هایی که مقاومت به سرما داشته باشند، می‌تواند به کاهش خطر سرمازدگی کمک کند.

سرمازدگی گلخانه

علائم بارز سرمازدگی کشت گلخانه ای خیار افت میزان باردهی، عدم فعالیت متناسب ریشه و بروز ناهنجاری ها در سبزینگی گیاه را میتوان اشاره کرد.

گلخانه خیار حدااقل به دما 21 درجه نیاز دارد،اگر دما به طور ناگهانی سقوط کند علائم پژمردگی گیاهان دیده می شود. شرایط دما بهبود پیدا کند گیاهان نیز بهبود می یابند ولی سرما ادامه داشته باشد گیاه برای همیشه از رشد باز خواهد ماند.

یکی از عوامل سرمازدگی خیار ریزش گل است.می شود باکنترل درجه حرارت و نور گلخانه و خودداری از آبیاری پیش از حد و مصرف درست کود ازته کمترین گلریزی را داشته باشیم.